Białaczka jest zaraźliwa

MIT. Białaczka nie jest chorobą zakaźną, jest chorobą nowotworową i nie można się nią zarazić. W przypadku rodzeństwa, zwłaszcza bliźniąt jednojajowych, jeśli jedno z dzieci zachorowało na nowotwór, zdrowe dziecko, ma większe szanse na zachoworanie na nowotwór hematologiczny. Nie jest to jednak znacząco wyższe prawdopodobieństwo niż w ogólnej populacji.

Białaczka to nowotwór

FAKT. Dużo osób słyszało o białaczce, ale wiele z nich nie wie, że białaczka jest zaliczana do chorób nowotworowych. Jest to nowotwór układu krwiotwórczego (potocznie nazywany nowotworem krwi).

Białaczki można się nabawić

MIT. Białaczka to choroba, która może się pojawić u każdego z nas i trudno ją przewidzieć kto i kiedy na nią zachoruje oraz jak temu zapobiec. Są pacjenci, którzy mają większe predyspozycje do rozwoju chorób nowotworowych, w tym białaczek, np. pacjenci z zaburzeniami naprawy DNA. Dieta i inne czynniki nie są w stanie uchronić nas przed białaczką.

Białaczka to nie wyrok

FAKT. Obecnie wyleczalność dzieci chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną sięga 90%, a dla dzieci z białaczką szpikową to ponad 65%. W przypadku wznowy i grup wysokiego ryzyka nawrotu choroby szanse te są niższe i oscylują między 55% a 70%.

Kiedy masz białaczkę, masz białą skórę

MIT. Białaczka nie objawia się zmianami koloru skóry, a nazwa tego nowotworu związana jest z tym, że w trakcie białaczki chorują nasze leukocyty, czyli białe komórki krwi. Ale… pacjent z białaczką zwykle ma niedokrwistość co powoduje bladość skóry.

Nowotwór u dzieci rozwija się szybciej

FAKT. Inna biologia nowotworów u dzieci polega również na tym, że choroba ta zwykle rozwija się u nich w szybszym tempie. Dziecko choruje jak burza i nie ma czasu, aby czekać na cokolwiek. Jeśli nie rozpocznie leczenia na czas, jeśli o odpowiedniej porze nie zostanie postawiona diagnoza, jeśli wszystko nie zostanie zrobione natychmiast zgodnie ze standardami światowymi, to dziecko ma małe szanse. W odróżnieniu od dorosłych, u których choroba nowotworowa zwykle rozwija się wolno.

Wszyscy chorzy na białaczkę tracą włosy

MIT. Chemioterapia jest obecnie głównym sposobem leczenia większości typów białaczek i dlatego większość dzieci traci włosy. Jednak wbrew powszechnemu przekonaniu, nie wszystkie chemioterapie powodują utratę włosów. A nawet jeżeli włosy wypadną, to potem odrastają – często nawet w nieco innym kolorze. Często też obserwowana jest zmiana struktury włosów. Włosy po chemioterapii są nieco osłabione co powoduje kręcenie się.

Po przeszczepie szpiku może się zmienić grupa krwi

FAKT. W większości przypadków pomiędzy dawcą a biorcą szpiku występuje niezgodność grupy krwi, ale nie stanowi to żadnego problemu. W przypadku zmiany grupy krwi, np. z A+ na 0+, pobierany od dawcy szpik oczyszcza się z osocza, aby u biorcy nie doszło do ciężkiej hemolizy. Jest to standardowa procedura, całkowicie bezpieczna dla biorcy.

Przeszczep szpiku boli

MIT. Przeszczep szpiku nie jest bolesny. Nie jest łatwym natomiast okres przygotowania pacjenta do przeszczepienia. Radioterapia i chemioterapia, które często są jednym z elementów leczenia białaczek, powodują zapalenie śluzówek, które może być mniej lub bardziej nasilone. Przez to może być konieczne wdrożenie u pacjenta szeroko rozumianego leczenia wspomagającego, w tym leków przeciwbólowych.

Pobranie szpiku boli

MIT. Do pobrania szpiku z kości biodrowej używa się dużych strzykawek, a to od razu kojarzy nam się z bólem. Najważniejszym jest to, że całość procedury wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, co powoduje, że dawca nie odczuwa bólu!. Po pobraniu pacjent może przez kilka dni odczuwać tkliwość miejsca ukłucia, ale nie jest to silny ból.

W miejsce pobranego szpiku wstawiany jest implant

FAKT. W przypadku dawcy, od którego pobiera się około 1,5 litra szpiku, po około tygodniu dochodzi do pełnej regeneracji parametrów hematologicznych. W przypadku biorcy, najpierw pacjent ma chemioterapię, która niszczy komórki nowotworowe i tworzy niszę, „domek” dla nowych komórek szpiku. Można więc powiedzieć, że w miejscu starego szpiku wstawiany jest implant ze zdrowych komórek dawcy.

Pobranie szpiku grozi paraliżem

MIT. Nie ma to nic wspólnego z kręgosłupem. Talerz kości biodrowej, to miejsce które jest najbardziej bezpieczne jeśli chodzi o pobieranie szpiku, ponieważ w pobliżu nie znajdują się żadne narządy, które mogłyby być zagrożone. W trakcie zabiegu pobiera się ok. 1-1,5 litra mieszaniny szpiku kostnego i krwi. Efektem pobrania może być niewielki spadek stężenia hemoglobiny u dawcy (o ok. 2 g/dl, co u zdrowych ludzi, z prawidłowymi wynikami morfologii krwi, a takimi z założenia są dawcy, przy odpowiedniej suplementacji płynów ustrojowych i poziomu żelaza nie powoduje istotnych dolegliwości). Mieszanina to zawiera ok. 5% szpiku kostnego dawcy. Niedobór ten regeneruje się całkowicie w ciągu ok. 2-3 tygodni. Metoda ta jest stosowana w medycynie od lat 60/70, ale od lat 90., kiedy to wynaleziono możliwość pobierania odseparowanych krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej jest stosowana coraz rzadziej, obecnie w 20% przypadków.

Dawca szpiku jest obciążony kosztami zabiegu

MIT. Wszelkie koszty zabiegu są opłacane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Dawca nie ponosi absolutnie żadnych kosztów.

Żeby zostać dawcą szpiku, trzeba pokonać wiele formalności

MIT. Aby zostać dawcą, wystarczy na stronie www.szpik.info znaleźć najbliższy ośrodek, który wykonuje badania pod kątem bycia dawcą szpiku. Następnie należy się telefonicznie umówić na wizytę, przyjść i oddać próbkę krwi. To wszystko. Zostaniemy poinformowani o wpisaniu do rejestru potencjalnych dawców szpiku.

Każda białaczka wymaga przeszczepu

MIT. Większość białaczek, zarówno limfoblastycznych jak i szpikowych, można wyleczyć za pomocą chemioterapii. Najczęściej przeszczepu wymagają pacjenci, którzy są w tzw. grupach wysokiego lub bardzo wysokiego ryzyka pierwszej wznowy oraz większość, u których do takiej wznowy dojdzie. Część pacjentów z grupy średniego i wysokiego ryzyka wznowy doskonale sobie radzi i konwencjonalna chemioterapia wystarczy w ich leczeniu. Ok. 80% pacjentów chorych na białaczkę nie wymaga transplantacji.

Białaczka może być od razu leczona terapią CAR-T

MIT (JESZCZE). W chwili obecnej komórki CAR-T są zarejestrowane do leczenia dzieci i młodych dorosłych z pierwotnie oporną białaczką oraz z 2 i kolejną wznową choroby po przeszczepieniu szpiku. Być może w niedalekiej przyszłości białaczki będą leczone komórkami CAR-T, jeśli badania wykażą, że jest to metoda bardziej skuteczna niż klasyczna chemioterapia. Obecnie szanse na trwałe wyleczenie wznowy białaczki lub choroby opornej na leczenie klasyczne, dzięki komórkom CAR-T szacuje się na 55%.

Objawy białaczki są specyficzne

MIT. Problem z objawami białaczki polega na tym, że są one bardzo niespecyficzne. Mogą one świadczyć o wielu innych chorobach. W przypadku dzieci objawami mogą być: infekcje wirusowe lub bakteryjne długo trwające i występujące częściej niż u dzieci zdrowych. Dzieje się tak, ponieważ białe krwinki nie są w stanie zwalczać infekcji. Objawem może być także anemia. Wtedy dziecko może być blade i czuć się bardziej zmęczone, słabe podczas zabawy.

W jednym ośrodku dziecko będzie leczone lepiej niż w innym

MIT. We wszystkich ośrodkach onkohematologii dziecięcej w Polsce, leczenie jest ujednolicone. Stosowane protokoły leczenia są jednolite w całym kraju i koordynowane centralnie przez ekspertów pozostających w kontakcie z ośrodkami międzynarodowymi.

Termin „białaczka” odnosi się do jednego schorzenia

MIT. Białaczka jest terminem uniwersalnym używanym w przypadku nowotworów krwi. Białaczki mają różny przebieg w zależności od typu, na jaki choruje dziecko. U dzieci występują: ostra białaczka limfoblastyczna (acute lymphoblastic leukaemia – ALL), ostra białaczka szpikowa (acute myeloid leukaemia – AML), przewlekła białaczka szpikowa (chronic myeloid leukaemia).

Na białaczkę chorują tylko dzieci

MIT. Białaczka jest najczęstszym nowotworem dziecięcym, stanowiącym około 25-30% nowotworów wieku dziecięcego. Jednak dzieci (poniżej 16 roku życia) stanowią bardzo mały odsetek wszystkich chorych na białaczkę. W rzeczywistości, dwie trzecie pacjentów chorych na białaczki, ma powyżej 65 lat.

Jedzenie buraków poprawia wyniki morfologii

MIT. Buraki są zdrowe i warto je jeść, jednak nie mają bezpośredniego wpływu na skład krwi. Nie poprawią też wyników morfologii po chemioterapii. Warzywa i owoce to ważny składnik diety. Dieta powinna być zbilansowana i lubiana przez dziecko.

Alternatywna medycyna wspiera chemioterapię

MIT. Zioła i inne specyfiki, podawane bez wiedzy lekarza to nie jest dobry pomysł. Nie ma naukowych dowodów na to, że poprawiają skuteczność konwencjonalnego leczenia. Co więcej, podawanie ich na własną rękę i bez wiedzy lekarza, mogą w leczeniu zaszkodzić.

Preparaty z CBD pomagają w leczeniu białaczki i innych nowotworów

MIT. CBD i produkty, które go zawierają, są pomocne w leczeniu: ciężkiego bólu w terapii głównie paliatywnej oraz lekoopornych padaczek. Nie mają jednak bezpośredniego wpływu na poprawę skuteczności terapii onkologicznych.

Podawanie suplementów wzmacnia organizm podczas terapii

MIT. Podczas terapii onkologicznej suplementowanie dziecka może mieć nawet odwrotne skutki. Suplementami w pierwszej kolejności karmią się komórki nowotworowe.

Materiał udostępniamy wszystkim zainteresowanym
do dalszego wykorzystania na wolnej licencji
Creative Commons CC BY-ND 4.0